Browse By

Cihazların Parmak İzi

Dünya üzerinde 7 milyarı aşkın insan yaşıyor. Gitgide farklı hâl almaya başlayan bu dünyada herkesin ihtiyacı, zevkleri ve istekleri birbirinden eşsiz ve farklı, tıpkı her insanın parmak uçlarında bulunan eşsiz desenler gibi.  Bu desenler insanın kimliğini oluşturuyor ve o insanın kim olduğunu tanımlıyor (İsmi, soy ismi, doğum yeri ve tarihi vs.). İşte tam da insanın bu biyolojik özelliğinden esinlenen büyük firmalar ve reklam şirketleri, satışlarını arttırmak ve insanlara daha çok istedikleri, ihtiyaç duydukları ürünleri sunmak adına, “Device Fingerprinting” isimli yöntemi kullanmaya başladılar.

Sayısız üretici firmanın ve reklam şirketinin kurulu olduğu bu düzende, elbette birbirleriyle yarışmak ve daha çok ürün satmak için çaba göstermek zorundalar. Biz ne kadar kendi gizliliğimizi korumaya çalışsak da artık bu o kadar kolay değil. Biz ne yaparsak yapalım, teknoloji o kadar ilerlemiş bir durumdaki, büyük şirketler illaki tüketiciyi izlemenin bir yolunu bulacaktır.

Tam Manasıyla “Device Fingerprinting” Nedir?

Nasıl bir insanın parmak izi alındığında, o kişinin kimliğini sisteme eşi olmayacak bir şekilde kaydedebiliyorsak, reklam şirketleri de internet siteleri üzerinden cihazımızın ekran çözünürlüğü, işletim sistemi gibi daha birçok özelliğini eşsiz bir şekilde sistemlerine işleyebiliyorlar ve bu sayede insanlar web üzerinden herhangi bir aktivitede bulunduğu zaman, onları rahat bir şekilde izleyebiliyorlar. Mozilla Firefox Web Browser üzerinden parmak izi sistemi üzerine çalışan Peter Dolanjski bu sistemi şu şekilde özetliyor: “Yeterli özelliklerden faydalanılarak bir barkod oluşturulur ve bu barkod kesinlikle benzersiz bir şekilde tanımlanabilir.”

Kullanıcılar için işin kötü yanı ise şu, tüm bu tanımlama işlemleri sisteminizin arka planında gerçekleşir ve onları engellemek çerezleri engellemekten daha zordur. Güvenlik araştırmacıları bu yöntemi yaklaşık 7 yıl önce keşfettiler ve bugün büyük web sitelerinden yaklaşık yüzde 3.5 kadarı bu izleme yöntemini kullanıyor. Fakat mobil uygulamaların kaçı bu özelliği kullanıyor bilinmiyor.

Son birkaç yılda Mozilla ve Apple gibi teknoloji şirketleri kendi web tarayıcıları için çeşitli koruma sistemleri geliştirip, çerezler ve pikseller gibi geleneksel metodlarla kullanıcı takibi yapan reklamcıları engellediler. Bunun üzerine reklamcılar elbette yeni yöntemler bulmak zorundalardı.

İşi biraz teknik boyutuyla incelemek gerekirse; örneğin bilgisayarınızdan veya telefonunuzdan bir web sitesine veya telefon uygulamasına girdiğinizde, işletim sisteminiz cihazınız ile ilgili bazı bilgileri otomatik olarak siteye veya uygulamaya verir ki site veya uygulama cihazınızı algılayıp ona göre çözünürlük, hız ve benzeri hizmetleri yerine getirebilsin. Bunun yanında Iphone ve Android telefonlarda, uygulamanın veya sitenin sizin konumunuza, kameranıza veya mikrofonunuza erişebilmesi için sizden izin almaları gerekir ki genellikle çoğu uygulamaya bu izinler verilir.

Ve eğer yeterli bilgi uygulama tarafından toplanırsa, bu reklamcılar için gerçekten güvenilir bir kaynak olarak değerlendirilebilir. Ne zaman internet sitesi üzerinden bir aratma yapsanız, kısa bir süre sonra girdiğiniz her sitede veya uygulamada arattığınız şeyin reklamlarını görürsünüz. Hatta işi biraz daha ileriye taşırsak, fark edenleriniz olmuştur belki, eğer telefonunuzun yanında bir üründen bahsediyorsanız, o ürünü kimi zaman mikrofon erişimi verilen uygulamaların köşelerindeki reklamlarda görürüz, bu da uygulamalara verdiğimiz mikrofona erişim izninden kaynaklanır.

Peki bu izlenmeden nasıl korunabiliriz?

Bu izlenmeden korunmanın yolları henüz daha geliştirilme aşamasında, bu yüzden çok fazla bir çözümü olmamakla birlikte iki adet korunma yöntemi mevcut.

  1. Apple Kullanıcıları: Apple’ın kendi arama motoru olan “Safari”, ‘fingerprinting defence’ mekanizmasına sahip. Buradan yapılan gezintilerde, internet siteleri çok az bilgiler edinebiliyorlar.
  2. Mozilla: Mozilla arama motorunda tıpkı Apple’da olduğu gibi bir bloklama sistemi mevcut fakat bu bloklama bazı alışveriş sitelerinde ödemelerde sorun oluşturabileceği gerekçesiyle tam anlamıyla varsayılan olarak açılmadığı duyuruldu. Eğer Mozilla’nın blok sistemini kullanmak istiyorsanız, tarayıcı ayarlarından aktifleştirmeniz gerekiyor.

Mobil cihazlarda iş biraz daha zordur çünkü onların sistemleri daha karmaşıktır, bunun için az kullanılan uygulamaların silinmesi veya fingerprint bloklayıcı uygulamaların indirilmesi tavsiye edilir.

Kaynak: https://www.nytimes.com/2019/07/03/technology/personaltech/fingerprinting-track-devices-what-to-do.html

One thought on “Cihazların Parmak İzi”

  1. Avatar
    vuru13 says:

    Gayet güzel ve bilgilendirici bir yazı olmuş. Elinize sağlık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir